14/9/2017
Γράφει ο Ιατρός Σταύρος Ταταράκης

«Όποιος νομίζει ότι με τον βελονισμό (acupuncture) θα κόψει το τσιγάρο, έχει πέσει θύμα της διαφήμισης/παραπληροφόρησης και είναι βαθειά νυχτωμένος. Οι γνήσιοι εφαρμοστές του βελονισμού (Κινέζοι) γελάνε όταν τους ζητάς να σου κάνουν βελονισμό, για να κόψεις το τσιγάρο. Αυτή τουλάχιστον είναι η προσωπική εμπειρία μου από Κινέζα καθηγήτρια. Αυθυποβολή ναι, θεραπεία όχι!»
 
Γράφω αυτό το άρθρο με αφορμή αυτό το σχόλιο σε μια ανάρτησή μας στο facebook σχετικά με τη θεραπεία του βελονισμού ως βοήθεια για να κόψει κάποιος το κάπνισμα. Ας δούμε λοιπόν τι γνώμη έχουν οι Κινέζοι που ασχολούνται με την απεξάρτηση από το τσιγάρο. Όχι στο επίπεδο ενός βελονιστή ή μιας βελονίστριας, αλλά στο επίπεδο ειδικών ομάδων που προσπαθούν να βοηθήσουν 300 εκατομμύρια καπνιστές στην Κίνα και 641.300 καπνιστές στο Χονγκ Κονγκ να απαλλαγούν από αυτή τη βλαβερή συνήθεια.

Ας δούμε ένα ένα τα σημεία που θίγονται σε αυτό το σχόλιο:

Κινέζοι βελονιστές και διακοπή καπνίσματος

Οι Κινέζοι είναι πιο αρμόδιοι σε θέματα βελονισμού απ' ό,τι οι ιατροί στη Δύση που θεραπεύουν με βελονισμό; Ιστορικά ναι, σε πρακτικό επίπεδο όχι απαραίτητα. Ένας Δυτικός ιατρός που έχει πιστοποιηθεί σε θεραπείες βελονισμού (δηλαδή, τις έχει σπουδάσει και έχει περάσει από εξετάσεις και έχει το σχετικό δίπλωμα) είναι σίγουρα πιο καταρτισμένος, ικανός και αποτελεσματικός από έναν πρακτικό βελονιστή στην Κίνα που κάνει βελονισμό στον εαυτό του ή στους φίλους του.

Ιδιαίτερα όμως σε θεραπείες απεξάρτησης από εθιστικές ουσίες όπως είναι το κάπνισμα, οι Κινέζοι δεν έχουν καν το προβάδισμα. Παρ' ό,τι ο βελονισμός είναι από τις βασικές θεραπείες της Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής με ιστορία χιλιάδων ετών, τρεις σταθμοί στην ιστορία των θεραπειών αποτοξίνωσης με βελονισμό συνέβησαν στον 20ό αιώνα και αυτοί όχι στην Κίνα:

  1. Ο Ωτοβελονισμός (στη Γαλλία)
  2. Ο Ηλεκτροβελονισμός ως μέθοδος καταπράυνσης των στερητικών συμπτωμάτων από εθιστικές ουσίες (στο Χονγκ Κονγκ επί βρετανικής κυριαρχίας).
  3. Το Πρωτόκολλο Αποτοξίνωσης 3-5 σημείων NADA (στη Νέα Υόρκη)

O Ωτοβελονισμός δεν είναι επινόηση Κινέζων βελονιστών

Το 1951 ένας ασθενής του Γάλλου νευρολόγου Paul Nogier ανέφερε βελτίωση της ισχιαλγίας μετά από έναν καυτηριασμό στο αυτί του. Από τότε ξεκίνησε την πολυετή έρευνά του για την αντιστοιχία των οργάνων του σώματος σε συγκεκριμένα σημεία στο αυτί. Το 1990 η ομάδα εργασίας του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας για την ονοματολογία των σημείων του ωτοβελονισμού, με πρόεδρο τον Nogier, θέσπισε 43 σημεία, ενώ ο γενικός διευθυντής του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας συνέστησε στους ιατρούς να εντάξουν τον ωτοβελονισμό στα θεραπευτικά τους σχήματα.

Ηλεκτροβελονισμός για Διακοπή Καπνίσματος

Το 1972 ένας νευροχειρουργός από το Χονγκ Κονγκ διαπίστωσε τυχαία ότι οι βελόνες που είχε βάλει στο αυτί ως αναισθητική προετοιμασία πριν από επέμβαση απάλυναν τα συμπτώματα στέρησης από το όπιο. Ο Hsiang-Lai Wen ερεύνησε συστηματικά αυτή την επίδραση και το 1973 δημοσίευσε μαζί με έναν συνάδελφό του τα αποτελέσματα της έρευνάς τους για τη "Θεραπεία του εθισμού σε ναρκωτικές ουσίες με βελονισμό και ηλεκτροδιέγερση".

NADA Πρωτόκολλο Ωτοβελονισμού για Αποτοξίνωση

NADA - Πρωτόκολλο Ωτοβελονισμού 5 σημείων για Αποτοξίνωση

Ένα χρόνο αργότερα, το νοσοκομείο Lincoln Memorial στη φτωχογειτονιά Μπρονξ της Νέας Υόρκης άρχισε να χρησιμοποιεί μία μη φαρμακευτική θεραπεία αποτοξίνωσης κάτω από την πίεση των τοπικών οργανώσεων, ανάμεσα στις οποίες ήταν και οι Μαύροι Πάνθηρες. Ο ωτοβελονισμός προσφερόταν ως θεραπεία για ανθρώπους που δεν νοσηλεύονταν μέσα στο νοσοκομείο και άρα έπρεπε η θεραπεία να μπορεί να συνεχίζεται αδιάλειπτα και στο σπίτι τους. Επίσης, λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων, δεν υπήρχε η "πολυτέλεια" μιας εξατομικευμένης θεραπείας βελονισμού. Έπρεπε να βρεθεί ένα πρωτόκολλο βελονισμού ευρείας εφαρμογής για αποτοξίνωση από εθιστικές ουσίες. Τελικά, κατέληξαν στον συνδυασμό των 5 σημείων: "Σεν Μεν", "Συμπαθητικό" ή "Αυτόνομο", "Νεφρός", "Ήπαρ" και "Πνεύμονας".

Το 1985 ιδρύθηκε ο Εθνικός Οργανισμός Αποτοξίνωσης με Βελονισμό (National Acupuncture Detoxification Association) NADA και το πρωτόκολλο αποτοξίνωσης 5 σημείων ονομάστηκε "acudetox" έτσι ώστε να διαφοροποιείται από άλλα μη τυποποιημένα πρωτόκολλα βελονισμού. Η NADA, διεθνής οργανισμός με τεράστιο έργο σε όλον τον πλανήτη, εφαρμόζει αυτό το συγκεκριμένο βελονιστικό πρωτόκολλο για διαχείριση του άγχους και βοήθεια στην προσπάθεια απεξάρτησης από εθισμούς (το κάπνισμα είναι εθισμός).

Ας έρθουμε όμως και στο πώς αντιμετωπίζεται σήμερα ο βελονισμός ως θεραπεία διακοπής του καπνίσματος στην Κίνα και τι γνώμη έχουν οι Κινέζοι επιστήμονες και οι υπεύθυνοι για τα προγράμματα διακοπής του καπνίσματος με βελονισμό.

3 μελέτες για τον Βελονισμό για τη Διακοπή Καπνίσματος από Κινέζους επιστήμονες

Οι δύο από τις μελέτες που επιλέξαμε να αναφέρουμε δημοσιεύτηκαν το 2015 και το 2016 από ερευνητές που εργάζονται α) στο Ίδρυμα Βελονισμού και Μοξοθεραπείας της Κινεζικής Ιατρικής στο Πεκίνο, β) στο Κέντρο Ιατρικής Έρευνας Καπνού και Διακοπής Καπνίσματος του Νοσοκομείου Κινεζοϊαπωνικής Φιλίας (Πεκίνο) και γ) στο Νοσοκομείο Ποκ Όι (Χονγκ Χονγκ). Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν με την υποστήριξη του Ειδικού Ταμείου Επιστημονικής Έρευνας της Επαγγελματικής Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής.

1. Στη μελέτη του 2016, από τους 5.202 αρχικούς συμμετέχοντες, οι 2721 ολοκλήρωσαν τουλάχιστον 8 θεραπείες βελονισμού για διακοπή καπνίσματος, από τους οποίους 1106 επέτυχαν τη διακοπή καπνίσματος την 1η εβδομάδα, 1237 κατάφεραν το επιθυμητό αποτέλεσμα στη 2η εβδομάδα, 1769 στην 8η εβδομάδα, 1142 την 26η εβδομάδα και 955 κατάφεραν να κόψουν το τσιγάρο την 52η εβδομάδα.

Το συμπέρασμα αυτής της μελέτης ήταν ότι «ο βελονισμός είναι μία ασφαλής μέθοδος διακοπής καπνίσματος και είναι αποτελεσματική στο να βοηθά τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα».

2. Στη μελέτη του 2015 που εξέταζε τους παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα της διακοπής καπνίσματος με βελονισμό, 5942 συμμετέχοντες καπνιστές ολοκλήρωσαν τουλάχιστον 6 συνεδρίες βελονισμού και κατεδείχθη ότι:

  • Όσο αυξανόταν ο αριθμός των θεραπευτικών συνεδριών τόσο μεγάλωνε η πιθανότητα απεξάρτησης από τον καπνό μέσω του βελονισμού.
  • Η ποιότητα των υπηρεσιών κατά τη θεραπεία βελονισμού για τη διακοπή του καπνίσματος επηρεάζει το ποσοστό αποχής από τη θεραπεία (ή και επιστροφής για τη συνέχιση και ολοκλήρωσή της).

  • Οι γυναίκες καπνίστριες είχαν μικρότερη εξάρτηση από τα τσιγάρα στη διάρκεια της ημέρας, αλλά και μικρότερο ποσοστό επιτυχίας από τους άνδρες. (Ένας από τους λόγους που επισημάνθηκαν ήταν ότι οι γυναίκες φοβούνταν τις βελόνες και την πιθανότητα να πάρουν βάρος μετά τη διακοπή του καπνίσματος, καθώς δεν ήταν ενημερωμένες ότι υπάρχει ειδικό διορθωτικό πρωτόκολλο βελονισμού που αποτρέπει την αύξηση βάρους μετά τη διακοπή του καπνίσματος). (Ας σημειωθεί ότι δεν έχουν δείξει όλες οι μελέτες τη διαφορά ανάμεσα στα 2 φύλα).
  • Οι συμμετέχοντες με ανώτερη μόρφωση έχουν περισσότερες πιθανότητες να κόψουν το κάπνισμα (ο λόγος που δόθηκε ήταν ότι αυτοί λαμβάνουν περισσότερο υπ' όψιν τις αρνητικές συνέπειες του καπνίσματος).
  • Οι καπνιστές άνω των 65 ετών είχαν περισσότερες πιθανότητες να κόψουν το κάπνισμα (ίσως λόγω κάποιας ασθένειας που ήδη είχαν υποστεί εξαιτίας του καπνίσματος). (Δεν έχει δειχθεί σε όλες τις μελέτες ότι η ηλικία παίζει ρόλο στη διακοπή του καπνίσματος).

Το τελικό συμπέρασμα αυτής της μελέτης ήταν ότι «ο επαρκής βελονισμός από πιστοποιημένους βελονιστές αποτελεί τον κύριο παράγοντα για τη διακοπή καπνίσματος με βελονισμό κατά το αρχικό διάστημα, ενώ για τη συνέχιση της διακοπής καπνίσματος μακροπρόθεσμα, ύστερα από τη θεραπεία βελονισμού, παίζουν πιο σημαντικό ρόλο προσωπικοί παράγοντες και το ιστορικό καπνίσματος (αριθμός τσιγάρων την ημέρα x αριθμό ετών καπνίσματος)».

3. Η τρίτη μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2013 έχει θέμα "Αποτελεσματικότητα του Βελονισμού για Διακοπή Καπνίσματος σε Κινεζικό Πληθυσμό". Οι ερευνητές που συμμετείχαν σε αυτή την έρευνα εργάζονται στο Υπουργείο Υγείας του Χονγκ Κονγκ, στο Ίδρυμα Βελονισμού της Κινεζικής Ακαδημίας Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής (Πεκίνο), στην Κινεζική Ακαδημία Ιατρικών Επιστημών (Πεκίνο) και στην Κρατική Διοίκηση Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής (Πεκίνο).

Συμμετείχαν 1002 καπνιστές, οι οποίοι έλαβαν τουλάχιστον 6 συνεδρίες βελονισμού από Κινέζους ιατρούς βελονιστές, καθώς και ωτοβελονισμό (συνεχίζοντας τη θεραπεία μόνοι τους).

Οι παράγοντες που έπαιξαν θετικό ρόλο στη διακοπή καπνίσματος με βελονισμό ήταν:

  • Το ανδρικό φύλο (έναντι του γυναικείου)
  • Η μεγαλύτερη ηλικία
  • Το χαμηλότερο επίπεδο εξάρτησης από τη νικοτίνη
  • Ο αριθμός συνεδριών βελονισμού και υποστήριξης από τον ιατρό

Το συμπέρασμα αυτής της έρευνας ήταν ότι «ο σωματικός βελονισμός και ο ωτοβελονισμός είναι αποτελεσματικοί στη διακοπή του καπνίσματος και θα πρέπει να θεωρούνται ως μία εναλλακτική θεραπεία που μπορεί να βοηθήσει τους καπνιστές να σταματήσουν το κάπνισμα, ιδιαίτερα εκείνους που απέτυχαν με συμβατικές μεθόδους».

Γιατί η Κίνα άργησε ν' ασχοληθεί με τον βελονισμό για τη διακοπή του καπνίσματος

Η αλήθεια είναι ότι η Κίνα, η χώρα με τη μεγαλύτερη παραγωγή και κατανάλωση καπνού στον κόσμο (με το 7-10% του εθνικού της προϊόντος να προέρχεται από προϊόντα καπνού), άργησε να ενδιαφερθεί σε κρατικό επίπεδο για τον βελονισμό ως θεραπευτικής μεθόδου διακοπής του καπνίσματος. Το ισοζύγιο δεν είναι υπέρ της υγείας των καπνιστών. Το 2014 η δαπάνη για υπηρεσίες υγείας σχετικές με το κάπνισμα στην Κίνα ανήλθε σε 57 δισ. δολάρια, ενώ τα κέρδη της το 2015 από τον καπνό ήταν 170 δισ. δολάρια. Οι αριθμοί δεν βοηθάνε.

Το σημερινό Πεκίνο, για όσους είχαμε την ευκαιρία να το ζήσουμε από κοντά, δεν έχει, στην καθημερινότητά του, τον αέρα φιλοσοφίας που θα περίμενε κάποιος από αυτόν τον λαό με τον μακραίωνο πολιτισμό. Αυτό που "εισπνέεις" είναι μια ατμόσφαιρα γρήγορου κέρδους ή, για τους περισσότερους, ένας αγώνας επιβίωσης. Αν αναγκάζεται τώρα η Κίνα να στραφεί προς τον βελονισμό ως θεραπεία διακοπής του καπνίσματος, κάποιοι που το έχουν ψάξει (σχετικό άρθρο του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας, Περιοχή Δυτικού Ειρηνικού) λένε ότι από το κάπνισμα χάνει πια πολύτιμο εργατικό δυναμικό σε μια πορεία που έχει αρχίσει να γίνεται ανεξέλεγκτη.

Αντίθετα, το Χονγκ Κονγκ, που πέρασε στην κινεζική κυριαρχία μόλις το 1997, έχει ασχοληθεί πιο συστηματικά με τη διακοπή του καπνίσματος, καθώς έχει κάθε χρόνο 6.900 θανάτους από κάπνισμα, ανάμεσα στους οποίους 1324 από παθητικό κάπνισμα. Η δαπάνη της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Χονγκ Κονγκ (HKSAR) για υπηρεσίες υγείας που σχετίζονται με το ενεργητικό και το παθητικό κάπνισμα ανέρχεται σε 5,3 δισ. δολάρια Χονγκ Κονγκ ($680 εκ.) χωρίς μία αντίστοιχη δελεαστική παραγωγή προϊόντων καπνού όπως η Κίνα, όπου κάθε μέρα πεθαίνουν "μόλις" 3.000 άνθρωποι εξαιτίας του καπνίσματος.

Σε ό,τι αφορά εμάς στην Ελλάδα, για χάρη των ανθρώπων που ψάχνουν να βρουν έναν αξιόπιστο τρόπο να κόψουν το κάπνισμα και δεν είναι σωστό να πέφτουν θύματα εξαπάτησης ή παραπληροφόρησης, ας δούμε και το τελευταίο μέρος του σχολίου που με ώθησε να γράψω αυτό το άρθρο:

Κόψιμο καπνίσματος με βελονισμό ή... αυθυποβολή;

Σε αρκετές μελέτες για τη δράση του βελονισμού στη διακοπή του καπνίσματος όπου υπάρχει και ομάδα ψευδοβελονισμού παρατηρούνται θετικά αποτελέσματα και στις δύο ομάδες. Οι εκπρόσωποι του Δυτικού Ιατρικού Βελονισμού έχουν κάνει 2 πολύ σημαντικές επισημάνσεις σε σχέση με αυτό, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να ελεγχθεί απόλυτα η επίδραση των βελόνων "εικονικής δράσης" επειδή:

  1. Οι βελόνες placebo τοποθετούνται σε σημεία κοντά στα κανονικά του πρωτοκόλλου απεξάρτησης (για να μην καταλαβαίνει ο βελονιζόμενος σε ποια ομάδα ανήκει, έτσι ώστε να πιστοποιηθεί με ακρίβεια ότι το όποιο θετικό αποτέλεσμα που πιθανά βιώνει η ομάδα του εικονικού βελονισμού δεν είναι θέμα αυθυποβολής). Καθώς όμως υπάρχουν σε όλο το σώμα νεύρα και συνδετικοί ιστοί, οι επιδράσεις των βελόνων δεν περιορίζονται σε συγκεκριμένα σημεία, παρ' ό,τι αυτά προτιμώνται στην κανονική Ομάδα συμμετεχόντων, για λόγους ακριβείας πρωτοκόλλου.
  2. Δεν έχουν βρεθεί ακόμη πραγματικά ανενεργές βελόνες εικονικού βελονισμού που να μην ασκούν καμμία επίδραση. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται στον εικονικό βελονισμό ασκούν απλώς μικρότερη επίδραση από τις κανονικές.

Παρά τους σημαντικούς αυτούς περιορισμούς, έχουμε στη διάθεσή μας μελέτες (όπως, ενδεικτικά, αυτή του Πανεπιστημίου του Όσλο) στις οποίες φαίνεται η διαφορά μειωμένης κατανάλωσης τσιγάρων ή και πλήρους διακοπής στην ομάδα που έκανε βελονισμό με κανονικές βελόνες στα σημεία που ορίζονται από το πρωτόκολλο απεξάρτησης.

Μία Κινέζα βελονίστρια

Ας έρθουμε τώρα και στην Ελλάδα και στη συγκεκριμένη θεραπεύτρια που αναφέρθηκε στο σχόλιο. Κατ' αρχήν θα πρέπει να εξετάσουμε αν η συγκεκριμένη θεραπεύτρια είναι γιατρός για να διαπιστώσουμε τη βαρύτητα των λεγομένων της. Αυτό το λέω με ανησυχία διότι αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα ασκούν τον βελονισμό άνθρωποι οι οποίοι δεν είναι γιατροί και η εκπαίδευσή τους είναι σεμινάρια μερικών ημερών ή 2-3 εβδομάδων. Η λίστα περιλαμβάνει Έλληνες και πολλούς μετανάστες από το πρώην ανατολικό μπλοκ και χώρες της άπω Ανατολής. Υπάρχουν βέβαια από τις ίδιες χώρες και εξαιρετικοί γιατροί με τεράστια εμπειρία στο χώρο και με μεγάλη προσφορά. Αυτοί συνήθως δεν γελάνε με τη δουλειά των συναδέλφων τους.

Χιλιάδες γιατροί σε όλο τον κόσμο κάνουν διακοπή καπνίσματος με βελονισμό βασισμένοι σε επιστημονικά δεδομένα και πάρα πολλές μελέτες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αναγνωρίσει τον βελονισμό ως θεραπεία απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες από το 1996.

Όπως αντιλαμβάνεστε λοιπόν δεν θα ήταν σοφό να σταματήσουμε να ασκούμε ένα θεραπευτικό σχήμα χιλιάδες γιατροί σε όλο τον κόσμο επειδή μία Κινέζα θεραπεύτρια είναι εύθυμος τύπος και της αρέσει να γελάει χωρίς να έχει παρακολουθήσει τις εξελίξεις της ιατρικής επιστήμης στην πατρίδα της.


Εμείς που ασκούμε τον ιατρικό βελονισμό με πιστοποιημένη γνώση και υπευθυνότητα, θα αρκεστούμε σε ένα χαμόγελο κάθε φορά που βλέπουμε έναν άνθρωπο να λυτρώνεται από τα δεσμά της νικοτίνης με τη βοήθεια του βελονισμού. Όπως λέει μία κινέζικη παροιμία: «Ένα χαμόγελο μπορεί να σβήσει χίλιες έγνοιες». ( 一笑解千愁 ).

Αρκεί ο καθένας που θέλει να κόψει το τσιγάρο να είναι προσεκτικός στην επιλογή του θεραπευτή του και σε ό,τι ακούει από αυτόν ή αυτήν. Γιατί, όπως λένε πάλι οι σοφοί Κινέζοι: «Μια απρόσεκτη ομιλία μπορεί να βλάψει». ( 祸从口出 )

Ρώτησε εδώ ό,τι άλλο θέλεις για τη δική σου θεραπεία διακοπής του καπνίσματος με Βελονισμό.

Πηγές:

hindawi.com/journals/ecam/2016/2865831/
ncsct.co.uk/usr/pub/acupunture-and-related-interventions.pdf
hindawi.com/journals/ecam/2015/189694/
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24097937
auriculo.biz/en/auriculotherapy/
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5153313/
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11676576
wpro.who.int/china/publications/2017_china_tobacco_control_report_en.pdf
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447300/
 

ΓΡΑΨΕ ΕΣΥ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΧΟΛΙΟ!