1η Ιουνίου 2018
Γράφει ο Μάριος Πρωτόπαπας, Φυσικοπαθητικός – Ομοιοπαθητικός – Σύμβουλος Διατροφής

Ινομυαλγία και Συμπτώματα

Η ινομυαλγία είναι μια πάθηση την οποία χαρακτηρίζει ένα συνδυασμός από συχνούς μυοσκελετικούς πόνους σε όλο το σώμα και ειδικότερα κοντά στις αρθρώσεις και στους τένοντες, μαζί με γενικευμένο αίσθημα κακουχίας. Σε αυτόν τον συνδυασμό – μυοσκελετικοί πόνοι και αίσθημα κακουχίας – μπορούν να συνυπάρχουν και πολλά άλλα συμπτώματα, όπως:

και πολλά ακόμα συμπτώματα.

Όπως βλέπουμε, ο όρος Ινομυαλγία περιγράφει ένα σύνδρομο, δηλαδή ένα σύνολο συμπτωμάτων που δεν αφορούν μόνο ένα όργανο ή ιστό του σώματος αλλά όλον τον ψυχοσωματικό οργανισμό του ανθρώπου. Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να την συγχέουμε λ.χ. με την αρθρίτιδα η οποία αφορά μόνο φλεγμονές και πόνους στις αρθρώσεις.

Αίτια Ινομυαλγίας

Η επιστημονική κοινότητα δεν έχει μπορέσει να ανιχνεύσει σαφείς αιτίες αλλά ούτε και τους μηχανισμούς για την εμφάνιση της ινομυαλγίας. Μάλιστα για πολλά χρόνια δεν αναγνωριζόταν καν ως σωματική πάθηση και χιλιάδες ασθενείς που υπέφεραν άκουγαν πως «είναι όλα στο μυαλό σας» και «είστε κατά φαντασία ασθενής». Μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να αναγνωρίζεται η πάθηση αυτή από την ιατρική κοινότητα παγκοσμίως.
Έχουν δοθεί διάφορες υποθέσεις όπως ρευματική προδιάθεση, νευρο-χημικές δυσλειτουργίες, χρόνια διαταραχή του ύπνου, μειωμένα επίπεδα σεροτονίνης, κ.ά. αλλά καμμία έως τώρα υπόθεση δεν έχει εξηγήσει σαφώς το γιατί εμφανίζονται τα συμπτώματα.

Οι προσωπικές μου παρατηρήσεις για την Ινομυαλγία

Σύμφωνα με τη δική μου εμπειρία και μελέτη η ινομυαλγία μοιράζεται αρκετά χαρακτηριστικά με τις αυτοάνοσες παθήσεις. Όμως το βασικό χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει την ινομυαλγία είναι μια γενικευμένη κατάσταση υπερευαισθησίας όλου του οργανισμού σε ψυχοσωματικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει πως ο οργανισμός αντιδρά υπερβολικά τόσο σε εξωτερικά όσο και σε εσωτερικά ερεθίσματα: Είναι πιο ευαίσθητος σε τροφές, στο αλκοόλ, στα φάρμακα, στον πόνο, στους ήχους, στις μυρωδιές, στο φως, στις αλλαγές του περιβάλλοντος – π.χ. υγρασία, κρύο, ζέστη – στη μούχλα και σε πολλά ακόμα.

Φαίνεται πως ο οργανισμός βρίσκεται σε μια παρατεταμένη κατάσταση υπερδιέγερσης και δεν μπορεί να χαλαρώσει ποτέ, ακόμη και στις ώρες του ύπνου.

Αυτή η μόνιμη κατάσταση διέγερσης και υπερευαισθησίας που περιγράφω μπορεί να εξηγεί πάρα πολλά από τα συμπτώματα της ινομυαλγίας. Παράδειγμα: Οι συχνοί ή μόνιμοι μυοσκελετικοί πόνοι που εντοπίζονται κυρίως στις εκφύσεις και καταφύσεις των μυών (στους τένοντες και κοντά στις αρθρώσεις) μπορεί να δείχνουν ένα νευρο-μυϊκό σύστημα που δεν χαλαρώνει πλήρως ποτέ και βρίσκεται σε μια μόνιμη «τάση» με αποτέλεσμα οι μύες και οι τένοντες να υφίστανται μικρές αλλά συχνές ρήξεις (πληγές) στα σημεία που η τάση είναι μεγαλύτερη (τένοντας και κατάφυση στο οστό) και ο ασθενής να βιώνει συνεχή πόνο και δυσκαμψία, ειδικότερα σε εκείνα τα σημεία.

Ο ρόλος του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος στην Ινομυαλγία

Αυτόνομο καλείται το μέρος του νευρικού μας συστήματος το οποίο δρα χωρίς τη δική μας συνειδητή συμμετοχή. Είναι το σύστημα εκείνο που ρυθμίζει τις λειτουργίες των σπλάχνων και παίρνει εντολές από ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου (υποθάλαμος, αμυγδαλή).

Το αυτόνομο νευρικό σύστημα (ΑΝΣ) χωρίζεται σε 2 μέρη: Το συμπαθητικό – που παρακινεί τον οργανισμό σε δράση – και το παρασυμπαθητικό – που παρακινεί σε χαλάρωση-ανάπαυση. Οι δύο αυτές λειτουργίες, αν και φαίνονται αντίθετες, είναι συμπληρωματικές και χρειάζεται να βρίσκονται σε ισορροπία για να έχουμε υγεία.

Φαίνεται πως στην ινομυαλγία αυτό που διαταράσσεται είναι η ισορροπία μεταξύ συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού συστήματος. Το συμπαθητικό (δράση, πάλη ή φυγή) φαίνεται να λειτουργεί περισσότερο και πιο έντονα ενώ το παρασυμπαθητικό (χαλάρωση, ανάπαυση) να υπολειτουργεί, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να βρίσκεται όλο και περισσότερο σε κατάσταση μόνιμης διέγερσης.

Με τον καιρό αυτή η μονιμότερη διέγερση και ανεπάρκεια χαλάρωσης φέρνει τον οργανισμό σε κατάσταση υπερευαισθησίας: Αντιδρά πιο έντονα και πιο συχνά στα ερεθίσματα και αρχίζει να εμφανίζει συμπτώματα όπως αϋπνία ή ανεπάρκεια βαθέως ύπνου, φλεγμονές, δυσανεξία σε τροφές ή φάρμακα, υπερευαισθησία στον πόνο και πολλά άλλα συμπτώματα.

Εδώ ξεκινά ένας φαύλος κύκλος για τον ασθενή: ενώ έχει αρχίσει να είναι υπερευαίσθητος και να έχει πόνους, φλεγμονές και κούραση, το σώμα δεν μπορεί να αποθεραπευτεί γιατί το παρασυμπαθητικό σύστημα υπολειτουργεί, με αποτέλεσμα να μην χαλαρώνει ο οργανισμός. Να σημειώσω πως η θεραπεία και η επιδιόρθωση του σώματος γίνεται πάντα κατά την ανάπαυση και τον ύπνο. Όταν λείπει επαρκής ποσότητα ή ποιότητα ανάπαυσης τότε το σώμα δεν μπορεί να αποθεραπευτεί και κάθε μέρα συσσωρεύεται επιπλέον φορτίο φλεγμονών.

Στην Ινομυαλγία κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή

Το πρώτο που πρέπει να έχουμε κατά νου για την Ινομυαλγία είναι πως κάθε περίπτωση ασθενούς είναι εντελώς ξεχωριστή και δεν ταιριάζει σε όλους ή ίδια προσέγγιση. Μεγάλο ρόλο παίζει το συνολικό επίπεδο υγείας του κάθε ασθενή αλλά και το πόσα χρόνια και σε ποιον βαθμό υποφέρει.

Ινομυαλγία: Εκτός από τα φάρμακα υπάρχει και η δυνατότητα της φυσικής αγωγής

Σίγουρα θα ακούσετε και θα διαβάσετε για “μαγικές” και γρήγορες θεραπείες από πάσχοντες που χρησιμοποίησαν μια συγκεκριμένη διατροφή, κάποιο συμπλήρωμα διατροφής ή αντιμετώπισαν την ινομυαλγία με μασάζ, ή ακόμα και με άσκηση (!) και βέβαια με χημικά φάρμακα. Αν δεχτούμε πως οι πληροφορίες αυτές είναι αληθινές θα πρέπει πάντα να θυμόμαστε πως κάθε σύνδρομο – έτσι και η Ινομυαλγία – διαφέρει ως προς τον βαθμό και την ένταση των συμπτωμάτων σε κάθε άνθρωπο.

Θα υπάρχουν λοιπόν πολλοί ασθενείς με Ινομυαλγία χαμηλής έντασης, με συμπτώματα ενοχλητικά μεν αλλά όχι πολύ έντονα ή μόνιμα, άνθρωποι με γενικά καλό επίπεδο υγείας, καλό ύπνο και καλές συνθήκες ζωής. Θα υπάρχουν όμως και ασθενείς με πολύ πιο έντονα, πολύ πιο μόνιμα συμπτώματα, που ταλαιπωρούνται πολλά χρόνια και έχουν υποβαθμισμένο ανοσοποιητικό σύστημα ή και άλλα πολλά προβλήματα υγείας ή αντιμετωπίζουν καθημερινά δυσκολίες και στρες. Για την πρώτη κατηγορία ανθρώπων μπορεί μερικές αλλαγές στη διατροφή και ένα καλά επιλεγμένο φάρμακο να αρκέσουν για την αναστροφή των συμπτωμάτων. Αυτό όμως δεν ισχύει για την πλειονότητα των πασχόντων. Πρέπει λοιπόν ο κάθε ασθενής να παρακολουθήσει μόνο τη δική του πορεία προς τη βελτίωση της υγείας του που θα είναι βασισμένη στον δικό του οργανισμό και στο δικό του ατομικό ιστορικό. Αλλιώς θα υπάρξουν πολλές απογοητεύσεις, σύγχυση και πολύς χαμένος χρόνος.

Να ξανατονίσω: Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και για τους περισσότερους ανθρώπους που πάσχουν από ινομυαλγία θα χρειαστεί υπομονή, κατανόηση και αρκετός χρόνος για την αποθεραπεία τους.

Η φυσική αντιμετώπιση της Ινομυαλγίας

Στο άρθρο αυτό θα επικεντρωθούμε στις φυσικές επιλογές που μπορεί να έχει ο πάσχων. Η φυσική αντιμετώπιση της Ινομυαλγίας μπορεί να συμπληρώσει τη φαρμακευτική αγωγή αλλά και να δράσει αυτόνομα με πολλούς ωφέλιμους τρόπους.

Με τις φυσικές αγωγές η βασική επιδίωξή μας είναι να ηρεμήσουμε το υπερδιεγερμένο νευρικό σύστημα και σταδιακά, βήμα-βήμα να φέρουμε βελτίωση στις λειτουργίες του ύπνου, της αποτοξίνωσης, της επιδιόρθωσης των ιστών, της ενέργειας και της δύναμης του ανοσοποιητικού.

Τα βασικά φυσικά εργαλεία που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε είναι:

Η επιλογή για το ποια είναι η κατάλληλη αγωγή για εσάς θα γίνει βάση του ατομικού σας ιστορικού και των ειδικών σας αναγκών.

Οι πιο πάνω φυσικές αγωγές, αν γίνουν σωστά, έχουν τη δυνατότητα σταδιακά να βελτιώσουν το συνολικό επίπεδο υγείας, να αυξήσουν την ενέργεια και να μειώσουν (στην πορεία της αγωγής) τη συχνότητα και την ένταση των πόνων.

Κατά την πορεία της αγωγής, σε αρκετούς ανθρώπους μπορεί να φάνουν χρήσιμες και άλλες ψυχοσωματικές τεχνικές χαλάρωσης. Οι τεχνικές αυτές δεν έχουν σχέση με ψυχοθεραπεία ή ψυχανάλυση αλλά με συγκεκριμένες πρακτικές που έχουν σαν στόχο να ηρεμήσουν την αμυγδαλή και τον υποθάλαμο του εγκεφάλου και μέσω της νευροπλαστικότητας που έχει το νευρικό μας σύστημα να δημιουργήσουν καινούργιες δομές και καινούργια λειτουργία στον νευρο-ενδοκρινο-ανοσοποιητικό άξονα.

Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα φυσικών μεθόδων αντιμετώπισης της Ινομυαλγίας

Οι φυσικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση της Ινομυαλγίας έχουν πολλά πλεονεκτήματα:

  • Δεν έχουν τοξικότητα.
  • Δεν έχουν παρενέργειες ή αλληλεπιδράσεις με τη φαρμακευτική αγωγή.
  • Αντιμετωπίζουν βαθύτερους μηχανισμούς της ασθένειας και όχι μόνο τα εξωτερικά συμπτώματα.
  • Βοηθούν στη συνολική βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής.
  • Προσφέρουν βελτιώσεις σε πολλά επίπεδα όπως: διάθεση, ύπνος, ενέργεια, αλλά και μειώνουν την ένταση στα πιο τοπικά συμπτώματα όπως πόνοι, φλεγμονές, δυσκαμψία κ.ά.

Ως “μειονεκτήματα” θα μπορούσαμε ίσως να αναφέρουμε:

  • Ανάγκη κατανόησης και συμμετοχής και του ιδίου του ασθενούς στην αποθεραπεία του: Ο ασθενής πρέπει να κατανοήσει πως ο στόχος του δεν πρέπει να είναι απλώς να μειωθεί ο πόνος με κάθε κόστος αλλά να μπει σε έναν σωστό δρόμο σταδιακής βελτίωσης της υγείας του. Σε αυτή την πορεία, σταδιακά θα επέλθει και η μείωση του πόνου μαζί με τη βελτίωση πολλών άλλων παραμέτρων, με λιγότερη εξάρτηση από χημικά φάρμακα και περισσότερη ελευθερία κίνησης και ζωής.
  • Ανάγκη διάθεσης χρόνου: Στις περισσότερες των περιπτώσεων θα χρειαστεί υπομονή και χρόνος ανάλογος με τη χρονιότητα και την ένταση της πάθησης. Αυτό δεν σημαίνει πως θα πονάμε επί εβδομάδες μέχρι να γίνουμε καλύτερα, αλλά ότι η βελτίωση μπορεί να αρχίσει από τους πρώτους 1-2 μήνες. Όμως αν θέλουμε να μιλάμε για βαθύτερες και μονιμότερες βελτιώσεις έως και πλήρη αποθεραπεία θα χρειαστεί χρόνος, όπως χρειάζεται χρόνος για να μάθουμε καλά κάτι σημαντικό, για να κάνουμε μονιμότερες και ποιοτικότερες σχέσεις και για κάθε τι άλλο που έχει πραγματική αξία στη ζωή μας.

Ρωτήστε με εδώ δωρεάν για τη φυσική αντιμετώπιση της Ινομυαλγίας στη δική σας περίπτωση.

Μάριος Πρωτόπαπας
Φυσικοπαθητικός – Ομοιοπαθητικός

Όλες οι φυσικές θεραπείες στο Medical Nature Center γίνονται υπό την εποπτεία του Ιατρού Σταύρου Ταταράκη.